Fietsen: e-bike

E-bike: tips bij het kopen van een elektrische fiets [Koopgids]

8 april 2011 door Niels Willems
De e-bike is bezig aan een opmerkelijke opmars. In 2010 werden in Nederland 165.000 elektrische fietsen verkocht volgens de Bovag. En niet alleen aan ouderen, ook forenzen ontdekken de fiets met trapondersteuning. Maar het aanbod is groot, 28 merken bieden ruim 300 modellen aan. We helpen je op weg in de wir-war van technieken, termen en opties. Bekijk de video hierboven en lees de tips.

Waarom zou ik een elektrische fiets kopen?
Juist, want goedkoop zijn ze niet. We geven je een aantal overwegingen:

1. Je maakt graag (lange) fietstochten maar je conditie is niet meer zoals tien jaar geleden. Met een e-bike doe je weer mee en houd je fittere fietsers weer bij;
2. Ideaal voor woon/werkverkeer als je meer dan vijf kilometer moet fietsen. Ook op een zomerse dag kom je niet bezweet aan;
3. Als je in heuvelachtig gebied woont en graag veel op de fiets doet. De redactie van BesteProduct.nl zetelt in het heuvelachtige Arnhem-Noord waar een electrische fiets dan erg handig is;
4. Voor moeders met kinderen. Twee kinderen op de fiets en lekker doorrijden is geen probleem.

Goedkoop zijn ze niet zei je?
Klopt, houd rekening met prijzen vanaf zo’n 1.500 tot 3.000 euro. Bijna de helft van de omzet van de fietsvakhandel bestaat inmiddels uit e-bikes. En dat terwijl het aantal elektrische fietsen slechts 15 procent bedroeg van het totaal aantal verkochte fietsen volgens de Bovag.

Hoe werkt een e-bike?
De fiets ondersteunt je bij het fietsen met behulp van een elektromotor(tje) die zijn energie haalt uit een batterij. Het voelt als fietsen met een stevige wind mee. De mate van ondersteuning stel jezelf in, van een beetje tot heel veel. E-bike is formeel niet de juiste naam overigens. Eigenlijk moeten we zeggen ‘een pedelec’.

Een pedelec? E-bike of elektrische fiets toch?
Fout. De fiets met trapondersteuning is e-bike gaan heten in de volksmond. Kun je ook prima gebruiken, maar als je de regelgeving er op naslaat dan wordt onderscheid gemaakt tussen:

• Een pedelec: fiets met trapondersteuning. Als je niets doet, sta je stil. Maximum snelheid 25 km/uur en het vermogen van de motor is maximaal 0,25 kW. In de volksmond e-bike of elektrische fiets genoemd;
• E-bike: officieel vergelijkbaar met een snorfiets, dus met een soort van gashendel. Moet aan zelfde regels voldoen als snorfiets. Ook wij gebruiken hierna de term e-bike voor de fiets met trapondersteuning.

Waar zit dat motortje van een elektrische fiets?
De aandrijving kan op drie verschillende manieren:

• Het voorwiel
  Voordelen: vrije versnellingskeuze en naafversnelling op achterwiel mogelijk. Goede gewichtverdeling.
  Nadeel: slippen bij nat wegdek of bladeren. De fiets is direct herkenbaar als elektrische fiets.
• Het achterwiel
  Voordelen: altijd goede grip, fiets niet direct herkenbaar als e-bike.
  Nadelen: maar twee versnellingsvarianten mogelijk.
• De trapas
  Voordelen: Vlotte aandrijving en hoge hellingscapaciteit. Wielen zijn makkelijk in en uit te bouwen.
  Nadelen: geen terugtraprem mogelijk, meestal iets langer frame.

Wat zijn de verschillen in batterijen typen die worden gebruikt bij elektrische fietsen?
Goede vraag want dit is een essentieel en duur onderdeel van de e-bike. In oudere (tweedehands) elektrische fietsen kun je nog accu’s met lood tegenkomen, aangeduid met NiCd (Nikkel Cadmium). Die worden in nieuwe modellen niet meer gebruikt. Je hebt nu de keuze uit:

• NiMh accu (Nikkel Metaalhybride)
  Een verbetering ten opzichte van de loodaccu’s; milieuvriendelijker, hogere stroomopname en een lager gewicht. De batterijen hebben wel last van het memory-effect. Dit betekent dat de batterijen naar verloop van tijd minder lang mee gaan. Ook ontladen de accu’s zichzelf langzaam als ze niet worden gebruikt, vooral bij lage temperaturen.
• Li-ion (Lithium Ion) of Li-ion Mn (Lithium Ion Mangaan)
  De nieuwste en meest gebruikte accu’s op de markt. Cellen hebben een hogere spanning dan NiMh of NiCd. Voor dezelfde spanning heb je minder cellen nodig. Of je hebt meer energie bij een gelijke omvang van de batterij. Li-ion batterijen voor e-bikes hebben minder last van het memory-effect of zelfontlading en zijn ook nog eens milieuvriendelijker. Het nadeel laat zich raden: ze zijn duurder. Li-ion Mn zijn ten opzichte van Li-ion batterijen net iets veiliger.
• Lithium-ion-polymeer
  Kortweg Lipo-accu genoemd. Verbeterde variant van de Li-ion batterij met een groter vermogen per gewicht en zeer snelle laadtijd. Ook weer duurder natuurlijk.

Hoe zit het met de levens- en gebruiksduur van de batterijen en accu’s?
Dat hangt van het type accu af. De NiMh accu’s zijn goedkoop en kunnen zo’n driehonderd keer worden ontladen. Die ‘ion’ accu’s kunnen tot wel duizend keer worden ontladen of meer. De ‘ion-Lipo’ batterij spant daarbij de kroon en zal het langst meegaan.

De levensduur van de accu hangt dus af van het aantal keren dat je de elektro bike gebruikt. Drie jaar zal geen probleem zijn maar de duurdere batterijen gaan waarschijnlijk veel langer mee.

Met al die termen over de accu’s van elektrische fietsen verlies je snel het overzicht. We zetten ze nog even in een tabel.

Hoe ver kan ik met een accu fietsen?
Hangt van het gebruik en de accu af. Het spijt ons dat we hier niet duidelijker over kunnen zijn. Als je een berg op fietst, zelf 95 kilo weegt en maximale ondersteuning gebruikt, zul je de 20 kilometer niet halen. Maar goed, als je zelf meetrapt en bij gemiddeld gebruik moet 50 tot 100 kilometer mogelijk zijn. Bij volledige ondersteuning blijkt uit een recente test van de Consumentenbond dat de actieradius tussen de 20 en 45 kilometer ligt.

Waar vergelijk ik elektrische fietsen?
Dat kan op deze consumentenwebsite BesteProduct.nl. Een fiets vergelijken is eenvoudig - selecteer 'elektrische fiets' bij soort fiets - en je kunt aangeven hoeveel je wilt uitgeven of welke eigenschappen belangrijk zijn. Op andere vergelijkers kan het vanzelfsprekend ook. Let op: sommige merken zoals Koga worden niet online verkocht en vind je niet terug bij vergelijkers.

Waar let ik nog meer op als een e-bike koop?
Houd ook rekening met de volgende vragen of overwegingen:

• Is de accu uitneembaar? Kan noodzakelijk zijn als je fiets niet eenvoudig bij een stopcontact kan worden gestald. En wat kost een extra accu?
• Hoe zwaar trap de fiets zonder ondersteuning? Je zult wel eens met een lege accu komen te staan en dan moet de rest van de rit niet direct een sportieve uitdaging worden.
• Wat weegt de fiets? Belangrijk als je ook zonder trapondersteuning wilt fietsen of je e-bike vaak meeneemt op een fietsendrager.
• Past de elektrische fiets op een fietsendrager? Er zijn ook speciale fietsendragers voor e-bikes (fietsdrager vergelijken),
• Let ook op zaken die je bij een gewone fiets belangrijk vindt; framemaat, wielmaat, comfort van het zadel, aantal en type versnelling.

Heb je nog meer informatie?
De belangrijkste overwegingen zijn hierboven vermeld. Misschien dat we je nog kunnen helpen met de onderstaande sites:

• Bij de accu’s vind je al links naar Wikipedia. Ze hebben ook algemene informatie over de elektrische fiets
• Uitgebreide voor- en nadelen over de e-bike vind je op my-ebike.de
• Suggesties voor andere koopgidsen: Kieskeurig.nl (fietsen algemeen), Plusonline.nl (Checklist), Elektrozine.be (dossier)