De metalen behuizing doet denken aan vroeger tijden
"Qua specificaties doet de PEN niet onder voor een instap-DSLR"
Olympus maakte in de jaren zestig furore met hun compactcameras. De zogenoemde
PEN-serie werd geroemd om het gebruikersgemak en de kwaliteit. Anno 2009, exact
vijftig jaar na de introductie van de eerste PEN, is er een nieuwe editie op de
markt gebracht. De PEN E-P1, combineert het uiterlijk en gebruikersgemak van het
verleden, met technieken en functionaliteiten uit het heden. Zonder spiegel, maar
met de mogelijkheid om de lenzen te verwisselen. Dat klinkt allemaal heel mooi,
maar werkt het ook?
Voor wie?
Het eerste wat je je afvraagt bij de Olympus E-P1 is: voor wie is deze digitale
camera eigenlijk? Dit toestel heeft een verwisselbare lens, maar geen zoeker. Ook
ontbeert hij een flitser, maar bevat dan wel weer diverse creatieve filters, standen
en instelmogelijkheden. Waarom het ene wel, en het andere niet?
Ruwweg kan worden gesteld dat de Olympus PEN E-P1 er is voor twee type fotografen.
De spiegelreflexfan die als extra camera graag een erg uitgebreide compactcamera
wil en de snap-shotfotograaf die wel de mogelijkheden van een DSLR wil hebben, maar
moeite heeft met de grootte van zon toestel. Twee totaal verschillende doelgroepen
dus, maar eigenlijk worden ze allebei op hun wenken bediend.
Grootse specificaties
Want de Olympus mag dan klein zijn, hij is in verhouding tot zijn compactcameraconcurrenten
groots in zijn daden. Qua specificaties doet de E-P1 niet onder voor zijn DSLR-broertje
de E-450. Met 12,3 megapixel, een ingebouwde beeldstabilisator, een ISO-bereik van
100 tot 6400 en een LCD-scherm van 7,6 cm groot, is het een krachtpatser in een
zeer compact jasje.
Oldscool uiterlijk
En dat jasje staat hem behoorlijk goed. De metalen behuizing is mooi, strak en doet denken aan vroeger
tijden. Dat heeft wel weer gelijk een nadeel: in verhouding tot andere camera's
van dit formaat is de E-P1 een stuk zwaarder.
Op de achterkant valt vooral het relatief grote lcd-scherm op. Dit is een zogenoemd
'Hyper Christal'-scherm, dat je beelden extra scherp moet weergeven. Dat klopt tot
op zekere hoogte. Bij veel licht is het scherm een lust voor het oog. Maar wordt
het iets donkerder, dan kun je het scherm betrappen op korrelig beeld. Bij veel
contrast krijg je tijdens het fotograferen soms wat rare blauwe strepen, terwijl
bij bekijken van foto's de kleuren niet altijd kloppen. In het voorbeeld (links)
kun je zien dat de dakpannen bijvoorbeeld blauw, rood en groen lijken, maar dat
zijn ze uiteraard niet. Overigens hebben meer camera's hier last van, maar dat is
in dit specifieke geval extra jammer, aangezien de E-P1 niet over een zoeker beschikt.
Geen zoeker en flitser
Olympus heeft geen zoeker aangebracht om de camera nog kleiner te maken. De snapshotter
zal hier niet snel hinder van ondervinden, maar een DSLR-man of -vrouw heeft het
gevoel alsof hij een been mist. Tenminste, dat was bij mij het geval. Gelukkig wen
je hier vrij snel aan.
Zoals gezegd ontbreekt een flitser. Dat is behoorlijk jammer. s Avonds fotograferen
wordt hierdoor vrijwel onmogelijk gemaakt. Zowel een flitser als een zoeker zijn
echter bij te bestellen. En die zijn niet goedkoop: de flitser alleen kost al zon
200 euro. Dat bedrag komt bovenop de 700 euro die je voor de PEN moet betalen. Hieronder
wordt de volledige set, zoals Olympus die tijdens de lancering heeft opgeleverd,
weergegeven.
Er zijn diverse accessoires bij te bestellen, maar die zijn niet goedkoop (Nog) niet veel objectieven
Tijdens de test kreeg ik de Zuiko 14-42 mm lens meegeleverd. Bij Micro Four-Thirds
cameras horen ook speciale objectieven. Deze objectieven zijn kleiner dan de modellen
die gebruikt worden voor de gewone Four-Thirds camera's omdat ze door het ontbreken
van een spiegel in de camera, dichter op de sensor kunnen staan. Op dit moment zijn
er nog niet veel lenzen op de markt, maar de verwachting is dat dit in de toekomst
verandert. Wel is het mogelijk met behulp een adapter objectieven van gewone Four
Thirdscameras te gebruiken.
PEN zit overal tussenin
Wanneer je de speciale 14-42 mm lens volledig uitschuift (ofwel: helemaal inzoomt)
is deze camera opeens niet zo erg compact meer. Hij is weliswaar nog steeds kleiner
dan een reflex, maar absoluut groter dan een gemiddelde compactcamera. Eigenlijk
zit hij er precies tussenin.
En dat is niet alleen qua grootte het geval. Ook qua reactie- en scherpsteltijd
is de E-P1 duidelijk langzamer dan een reflex, maar gelijkwaardig of sneller dan
een gemiddelde compactcamera. Ingewikkeld is het allemaal niet. Zeker op de automatische
stand ideaal voor de snapshotter schittert de PEN in zijn eenvoud: aanzetten,
even scherpstellen en klikken. Desgewenst kun je ook nog aangeven voor welke scene
de camera zijn instellingen moet bepalen. Fotografeer je een landschap, of juist
een portret: de Olympus weet precies welke standen hij moet gebruiken.
Daarmee is maken van een heldere foto erg gemakkelijk gemaakt. En om dat allemaal
nog kracht bij te zetten, heeft Olympus net als op veel andere cameras diverse
creatieve filters in de software geïmplanteerd. Vooral de optie Korrelige film
is een aanrader. Deze filter geeft een beetje het gevoel van zwart-witfilms uit
de jaren 50 weer. Erg leuk om mee te spelen. 'Popart' (naar de kunststroming) werkt
daarentegen een stuk minder: het contrast tussen de kleuren is hoog, maar echt mooi
wordt dat niet. Al met al zijn de filters leuk om mee te spelen. De beginner kan
dankzij deze functie al snel mooie fotos maken.

Pop-art geeft minder mooie foto's dan Korrelige FilmHD-filmfunctie: zinloos
Die creatieve filters kun je ook gebruiken bij de filmoptie. Bijna iedere (spiegelreflex)camera
die op de markt komt, heeft tegenwoordig een HD-filmfunctie. Zo ook de PEN E-P1.
Maar ik kan hier kort over zijn: dat is vrij nutteloos. Het objectief maakt veel
te veel herrie. Zoom je in, of stel je scherp dan hoor je dat duidelijk op je video-opnamen.
Aangezien de camera niet automatisch scherpstelt, en je dit dus elke keer zelf moet
doen, hoor je steeds die geluiden. Zonde. Bovendien is de beeldkwaliteit ook niet
geweldig. Al met al kun je die filmfunctie het beste gewoon links laten liggen.
Beeldkwaliteit: zeker niet slechter dan instapdslr's
Op fotografiegebied scoort de Olympus E-P1 wel een ruime voldoende. Bij lage ISO-waarden
is de ruisgevoeligheid tot een minimum beperkt en qua kleur is het allemaal dik
in orde. De ingebouwde CMOS Four Thirds chipset bewijst dat ook een spiegelloze-camera
veel gebruik kan maken van scherptediepte, zonder aan kwaliteit in te boeten. Bij
de maximale ISO van 6400 bevatten foto's wel veel ruis. Tegelijkertijd zorgt die
hoge lichtsterkte er ook voor dat je bij donkere omstandigheden toch nog een foto
kunt maken, ondanks het ontbreken van een flitser. Dit is echter meer een noodgreep,
dan echt aan te raden.

De Olympus PEN E-P1 maakt goede foto's Conclusie
De PEN is zoals gezegd, inclusief de kitlens, verkrijgbaar voor ongeveer zevenhonderd
euro. Dat is een hoop geld. Aan kwaliteit geen gebrek, maar het is de vraag of beide
doelgroepen dit bedrag voor deze camera over hebben. Een compactcamera uit de topklasse
kost maximaal vierhonderd euro, terwijl een instap DSLR misschien honderd euro meer
kost. Dat is nogal een verschil. Combineer dat met de bijkomende kosten voor een
flitser en/of lens en je kunt je borst natmaken. Persoonlijk vind ik het een leuke
camera ik zou 'm graag willen hebben - maar hij kost me net iets te veel. Zeker
is wel dat of je nu een DSLR-man of een snapshotter met een grote portomonnee bent,
je met de PEN zeker een camera van formaat in handen hebt.
Pluspunten PEN E-P1
+ Gemakkelijk, maar toch heel veel mogelijkheden
+ Stijlvol
+ Compact
+ Verwisselbare lenzen (!)
Minpunten PEN E-P1
- Flitser en zoeker niet standaard
- Filmfunctie
- Prijzig