Volg ons op

Uitleg en info voor digitale camera's

Megapixels - de zin en onzin van meer pixels

door

Het is een misvatting dat meer pixels een scherpere foto opleveren. Een paar jaar geleden, toen de camera's nog 1 of 2 megapixels hadden, gold dat misschien nog wel. Maar nu alle digitale camera's zijn uitgerust met 5 megapixels of meer, is dat ruim voldoende voor een goede, scherpe foto. Meer megapixels levert slechts in enkele gevallen voordelen op.

Hoeveel megapixels heb je nodig?

Het verschil tussen 3 en 10 megapixels kun je op een normale afdruk van 9 bij 13 centimeter niet eens zien. De kwaliteit van de camera is op dat moment van grotere invloed dan het aantal megapixels. Om je een beetje houvast te geven hebben we onderstaande indeling gemaakt.

1 tot 4 megapixel

Ondanks dat 3 of 4 megapixel voldoende is voor een goede standaardfoto worden er nog maar weinig camera's op de markt gebracht met minder dan 5 megapixels. Waarom zou je dan kiezen voor minder? Sterker nog, het kan al bijna niet meer.

5 tot 6 megapixel

Tegenwoordig de instapklasse en voor normaal gebruik van een camera ruim voldoende. Zelfs als je een niet al te klein deel van de foto wilt uitvergroten volstaan 5 megapixels.

7 tot 9 megapixel

Extra pixels zijn leuk, maar voegen voor normaal gebruik van een compactcamera niet veel meer toe. Als wij moeten kiezen dan gaan we liever voor een betere camera uit de ranglijst dan meer pixels. Voor digitale spiegelreflexcamera's (dSLR's) leveren meer pixels wel voordelen op, maar daar geldt dat de meeste dSLR's tegenwoordig met 10 megapixel zijn uitgerust

10 of meer megapixel

Dit is het domein van de digitale spiegelreflexcamera. De meeste populaire dSLR's voor hobby en amateurfotografen hebben 10 of meer megapixels aan boord. Voor hobbyisten is een dSLR met 10 megapixels een uitkomst door de vrijheid die je hebt om foto's achteraf te bewerken of delen uit te vergroten. Er zijn al compactcamera's met 12 megapixels maar de deskundigen van de vakbladen zijn daar niet erg enthousiast over. Vaak levert een uitvergroting ruis op. Ruis maakt een foto korrelig en geldt als een fout. Je ziet het vooral in de donkere gedeeltes van een foto, waar opeens grijze of paarse korrels zichtbaar zijn.

Maar stel nu dat ik foto's wil uitvergroten, dan heb ik toch meer megapixels nodig?

Ja, misschien wel. Maar tot normaal A3-formaat kunnen de meeste camera's prima meekomen. Een foto is opgebouwd uit miljoenen beeldpuntjes. In principe geldt hoe meer puntjes hoe beter de foto, maar het menselijk oog kan die verschillen al moeilijk waarnemen boven 150 puntjes per inch, ook wel 150 dpi. Dpi staat voor dots per inch (1 inch = 2,54 cm). Ga van de volgende richtlijnen uit, waarbij 300 dpi geldt als de allerbeste fotokwaliteit en wordt gebruikt voor de standaardformaten. Desalniettemin volstaat zelfs voor een standaardafdruk 150dpi. Bij posterformaten gelden andere normen. 50 dpi voor een levensgrote poster is acceptabel.

Afdrukformaat50 dpi100 dpi150 dpi200 dpi300 dpi Aanbevolen
camera (mp)
Standaard foto's Vereiste megapixels (mp)
9 x 13 cm 0,1 0,2 0,5 0,8 1,7 2
10 x 15 cm 0,1 0,3 0,6 1,0 2,1 3
11 x 17 cm 0,1 0,3 0,7 1,2 2,7 3
13 x 18 cm 0,1 0,4 0,8 1,5 3,3 4
Uitvergrotingen Vereiste megapixels
15 x 20 cm 0,2 0,5 1,1 1,8 4,1 5
20 x 30 cm (ca. A4*) 0,3 1,0 2,1 3,8 8,4 5
30 x 45 cm (ca. A3*) 0,5 2,1 4,8 8,4 18,9 5
40 x 60 cm (ca. A2*) 1,0 3,8 8,4 14,9 33,5 5
60 x 90 cm (ca. A1*) 2,1 8,3 18,9 33,5 - 6
80 x 120 cm (ca. A0*) 3,8 14,9 33,5 - - 8
* De papierformaten zijn indicatief. De exacte papierformaten wijken (licht) af.

Waarom besteden er dan toch zoveel aandacht aan?

Omdat het een tijdlang een belangrijk verkoopargument was. Maar dat was in de tijd dat 1 of 2 megapixels de standaard was. Consumenten zijn toen gevoelig geworden voor dit argument en dat heeft geleid tot de megapixelhype. Veel megapixels hebben voor professionele fotografie ontegenzeggelijk voordelen, maar een consument heeft aan 5 of 6 megapixles echt voldoende. Sommige verkopers houden de mythe levend door te overdrijven.

Waarom levert een 10 megapixel digitale spiegelreflexcamera betere beelden dan een 10 megapixels compactcamera?

Even los van de kwaliteitsverschillen van de overige onderdelen van een camera, komt het vooral door de grootte van de beeldsensor. De beeldsensor bevat lichtgevoelige cellen die het beeld vastleggen. We leggen het uit aan de hand van onderstaande afbeeldingen:

  • Groen vlakje in de rechter afbeelding, de standaardsensor in een digitale compactcamera meet 8,8 bij 6,6 mm. Op de foto links weergegeven met en blauwe rand
  • Oranje, gangbare sensor in een digitale spiegelreflexcamera. Duidelijk een groter oppervlak (zie ook foto)
  • Blauw, een full-frame-sensor die net zo groot is als een ouderwets fotorolletje van 35 mm. Een dergelijke sensor is slechts voorbehouden aan de spiegelreflex camera's voor professionals. Reken op enkele duizenden euro's voor een camera.
voorbeelden aps sensor en standaardsensor compactcameramaten van verschillende beeldsensors

te weinig megapixels De eerste digitale camera's hadden (te) weinig pixels op een kleine beeldsensor. De megapixelrace werd geboren.
voldoende megapixels voor een compactcamera Voldoende megapixels op een kleine sensor, bijvoorbeeld van 3 tot 6 megapixels. De race had hier kunnen stoppen.
te veel megapixels voor een kleine beeldsensor Te veel pixels op een te kleine sensor. De pixels zitten elkaar als het ware in de weg waardoor de effectiviteit van de pixels afneemt. Het resultaat van een hype.
Veel megapixels op een grote beeldsensor van een dSLR Veel pixels op een grote beeldsensor van een digitale spiegelreflexcamera. Het vergroten van de sensor in combinatie met meer pixels levert wel voordelen op. Vooral voor de professionele fotograaf.

Nog meer nadelen aan veel megapixels?

Ja, nog eentje om rekening mee te houden, is dat je geheugenkaartje sneller vol zit. Geheugenkaartjes zijn tegenwoordig niet duur meer (1 gigabyte kost veelal minder dan 15 euro), maar met een 10 megapixels camera zit een 1 gigabyte-geheugenkaart bij zo'n 160 foto's vol.


Wat heb ik dan nodig, als het niet om de megapixels gaat?

De lens, de software op de camera en de grootte van de beeldsensor zijn belangrijker. En, de belangrijkste factor ben je zelf, de fotograaf. Over het maken van een mooie foto zijn boeken volgeschreven, dus we beperken ons hier even tot de eigenschappen van de camera. Bij het lezen van specificaties kun je soms nog de grootte van de sensor ontrafelen maar de kwaliteit van de lens of software is lastig. Ons advies is dan ook om de ranglijst met de beste camera's te raadplegen, omdat de professionele testers de uiteindelijke kwaliteit van de foto nemen als waarderingsgrondslag.

Tot slot nog twee uitspraken om vooral je creativiteit aan te spreken en niet je portemonnee voor extra megapixels:

"The single most important component of a camera is the twelve inches behind it." Even Ansel
"Photography is the power of observation, not the application of technology." Ken Rockwell


Bronnen en meer informatie


Vergelijk Digitale Camera's
De top 5 volgens experts:
Sony Cybershot DSC-RX100III
8,5 (experts)

Canon PowerShot G1 X Mark II
7,3 (experts)